หาสำนักบัญชี ทำบัญชีรายเดือน เปิดบริษัทใหม่ ปรึกษาบัญชีและภาษีกับเราฟรีเปิดบริษัทใหม่ ทำบัญชีรายเดือน ปรึกษาฟรีได้เลยวันนี้
เอกสารภาษีที่ธุรกิจต้องออก
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร ใครมีหน้าที่หัก
เผยแพร่ 12 กันยายน 2569
ตรวจทานความถูกต้องโดยทีมงานบัญชีทอง · อัปเดตล่าสุด 12 กันยายน 2569
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร ต่างจาก VAT ยังไง ใครเป็นคนมีหน้าที่หัก และไม่หักหรือหักผิดอัตรามีความผิดยังไง
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือการเก็บภาษีล่วงหน้าในจังหวะที่ผู้จ่ายเงินจ่ายเงินได้บางประเภทให้ผู้รับ ผู้จ่ายจะหักเงินส่วนที่เป็นภาษีไว้และนำส่งกรมสรรพากรตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ผู้รับเงินจึงได้รับเงินสุทธิพร้อมหลักฐานภาษีที่ถูกหักไว้
การหัก ณ ที่จ่ายไม่ใช่ค่าธรรมเนียมของผู้จ่ายและไม่ใช่ VAT แต่เป็นภาษีของผู้รับเงินที่ถูกนำส่งล่วงหน้า การจะต้องหักหรือไม่ต้องดูประเภทเงินได้ ผู้จ่าย ผู้รับ และเงื่อนไขของรายการประกอบกัน
ใครมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย
หลักทั่วไปตามมาตรา 3 เตรส กำหนดให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล นิติบุคคลอื่น และส่วนราชการที่จ่ายเงินได้บางประเภทให้ผู้รับ มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายไว้นำส่งกรมสรรพากร ประเภทเงินได้ที่พบบ่อยที่สุดคือค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าเช่าทรัพย์สิน ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง ดอกเบี้ย เงินปันผล ค่าสิทธิ และค่าวิชาชีพอิสระ ไม่ว่าจะจ่ายให้บุคคลธรรมดา ฟรีแลนซ์ หรือนิติบุคคลด้วยกันเอง
แต่ละประเภทเงินได้มีอัตราหักและเงื่อนไขต่างกัน (เช่น จ่ายในประเทศกับจ่ายให้ผู้รับที่อยู่ต่างประเทศใช้อัตราคนละชุด) จึงต้องจำแนกว่าจ่ายค่าอะไร ให้ใคร และในฐานะใดก่อนคำนวณทุกครั้ง ดูตารางอัตราจริงได้จากบล็อก หัก ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์ สรุปทุกอัตรา
- จำแนกประเภทเงินได้จากสัญญาและงานที่เกิดขึ้นจริง
- ตรวจสถานะผู้รับเงินและข้อมูลผู้เสียภาษีให้ตรงเอกสาร
- ตรวจหลักเกณฑ์และอัตราจากแหล่งราชการก่อนคำนวณ
หัก ณ ที่จ่ายต่างจาก VAT อย่างไร
VAT เป็นภาษีมูลค่าเพิ่มที่เกี่ยวข้องกับการขายสินค้าหรือให้บริการของผู้ประกอบการจดทะเบียนตามเงื่อนไข ส่วนภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นการหักเงินภาษีจากเงินได้บางประเภท ณ ตอนจ่าย ทั้งสองเรื่องอาจเกิดในรายการเดียวกันได้ แต่เอกสารและหน้าที่ของผู้เกี่ยวข้องไม่เหมือนกัน
อย่าหักภาษี ณ ที่จ่ายจากยอด VAT หรือจากยอดรวมโดยอัตโนมัติ ให้ผู้ทำบัญชีตรวจฐานเงินได้และเอกสารของรายการนั้นก่อน เพราะวิธีคำนวณขึ้นกับประเภทการจ่ายและกฎหมายที่ใช้
หักแล้วต้องทำอะไรต่อ
หลังหักภาษี ผู้จ่ายต้องจัดทำหลักฐานให้ผู้รับเงิน และนำส่งภาษีด้วยแบบหรือช่องทางที่ตรงกับประเภทเงินได้และสถานะของผู้รับ การใช้แบบหรือระบบอิเล็กทรอนิกส์ใดต้องตรวจจากกรมสรรพากรในขณะยื่น ไม่ควรจำแบบจากรายการเก่า
ผู้จ่ายควรกระทบยอดเงินที่หักไว้กับหลักฐานการนำส่งและหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ตรงกัน เก็บสำเนาเอกสารและใบเสร็จจากกรมสรรพากรไว้ในชุดเดียวกับใบแจ้งหนี้และหลักฐานการโอน
ดูตารางอัตราและกรณีที่ลงรายละเอียดได้จากบล็อก หัก ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์ และอ่านเรื่องหนังสือรับรองต่อที่ หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย
ไม่หักหรือหักผิดควรทำอย่างไร
หากพบว่าหักไม่ครบ หักเกิน หรือไม่ได้ออกหลักฐาน ให้รวบรวมสัญญา ใบแจ้งหนี้ หลักฐานจ่าย และแบบที่ยื่นแล้ว แล้วให้ผู้ทำบัญชีประเมินวิธีแก้ตามข้อเท็จจริงและช่วงเวลาของรายการ อย่าแก้เอกสารโดยเปลี่ยนวันที่หรือยอดให้ตรงกันโดยไม่มีหลักฐาน
ผลกระทบของการหักผิดอาจเกี่ยวกับภาษีที่ต้องนำส่ง เงินเพิ่ม เบี้ยปรับ หรือเครดิตของผู้รับ จึงควรตรวจคำแนะนำและแบบล่าสุดจากกรมสรรพากรก่อนดำเนินการแก้ไขทุกครั้ง
เช็กลิสต์ก่อนจ่ายเงินที่อาจมีภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ก่อนอนุมัติจ่าย ให้แนบสัญญา ใบแจ้งหนี้ เอกสารผู้รับ และการวิเคราะห์ประเภทเงินได้เข้ากับใบสำคัญจ่าย ผู้ตรวจควรบันทึกว่าพิจารณาจากข้อเท็จจริงใดและอ้างอิงกฎหรือคำสั่งฉบับใด เพื่อให้ทบทวนได้เมื่อรายการซ้ำในเดือนถัดไป
ถ้าธุรกรรมมีทั้งสินค้าและบริการ ผู้รับอยู่ต่างประเทศ หรือมีการจ่ายแทนกัน ให้แยกรายละเอียดและขอคำแนะนำก่อนจ่าย อย่าใช้สูตรในโปรแกรมโดยไม่ตรวจว่าตรงกับกฎหมายและสถานะของคู่ค้าปัจจุบัน.
- สัญญาและประเภทเงินได้
- ข้อมูลผู้รับและเอกสารภาษี
- ฐานคำนวณและผู้อนุมัติ
ระบบติดตามหนังสือรับรองและการแก้ไข
ทำทะเบียนหนังสือรับรองที่มีเลขที่ ผู้รับ งวด ประเภทเงินได้ ฐานภาษี ภาษีที่หัก วันที่ออก และสถานะการส่งมอบ แล้วกระทบยอดกับแบบที่ยื่นและบัญชีเจ้าหนี้ การมีทะเบียนช่วยค้นเอกสารเมื่อผู้รับขอแก้ไขหรือขอใบแทน
เมื่อพบว่าหักผิดหรือออกเอกสารผิด ให้หยุดใช้เอกสารเดิม ตรวจผลกระทบกับแบบและยอดจ่าย ติดต่อผู้รับ และดำเนินการตามแนวทางกรมสรรพากรพร้อมเก็บหลักฐานการแก้ไข อย่าแก้เฉพาะไฟล์ PDF โดยไม่แก้ทะเบียนและบัญชี.
- ทะเบียนหนังสือรับรอง
- การกระทบยอดกับแบบยื่น
- ขั้นตอนยกเลิกหรือออกเอกสารใหม่
คำถามที่พบบ่อย
จ่ายเงินให้ฟรีแลนซ์ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายทุกครั้งไหม
ถ้าผู้จ่ายเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล และงานที่จ้างเข้าข่ายค่าจ้างทำของหรือค่าบริการ โดยทั่วไปต้องหัก ณ ที่จ่ายไว้ทุกครั้งไม่ว่าฟรีแลนซ์รายนั้นจะจด VAT หรือไม่ก็ตาม แต่ถ้าผู้จ่ายเป็นบุคคลธรรมดาทั่วไปที่ไม่ใช่ผู้ประกอบการ ปกติไม่มีหน้าที่หัก ดูอัตราที่ใช้จริงได้จากบล็อกหัก ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็น VAT หรือไม่
ไม่ใช่ เป็นคนละภาษีและมีหน้าที่คนละส่วน รายการเดียวกันอาจเกี่ยวข้องกับทั้งสองเรื่องได้ จึงต้องแยกเอกสารและฐานคำนวณให้ถูกต้อง
หักภาษีแล้วต้องออกหนังสือรับรองหรือไม่
เมื่อมีหน้าที่หักและมีการหักจริง ผู้จ่ายต้องดำเนินการเรื่องหนังสือรับรองและการนำส่งตามหลักเกณฑ์ของรายการนั้น ให้ตรวจแบบและรูปแบบล่าสุดจากกรมสรรพากร เพราะรายละเอียดอาจต่างกันตามประเภทเงินได้
ต้องตรวจอะไรจากผู้รับเงินก่อนหักภาษี ณ ที่จ่าย
ตรวจชื่อ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ประเภทบุคคลหรือบริษัท ที่อยู่ เอกสารการจดทะเบียนหรือสถานะที่เกี่ยวข้อง และลักษณะงานตามสัญญา ข้อมูลเหล่านี้ใช้ประกอบการจำแนกธุรกรรมและออกหนังสือรับรองให้ตรง.
หักภาษี ณ ที่จ่ายจากยอดรวม VAT หรือไม่
อย่าตอบแบบเหมารวม ต้องตรวจฐานตามประเภทเงินได้ กฎหมาย และแนวทางกรมสรรพากรที่ใช้กับรายการนั้น แยก VAT และภาษีหัก ณ ที่จ่ายในเอกสารและการกระทบยอด แล้วขอคำแนะนำเมื่อข้อเท็จจริงไม่ชัด.
จ่ายค่าบริการให้บริษัทต้องหักภาษีหรือไม่
โดยทั่วไปต้องหัก เพราะค่าจ้างทำของและค่าบริการที่นิติบุคคลจ่ายให้อีกนิติบุคคลหนึ่งเข้าข่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 3 เตรส แม้ผู้รับจะเป็นบริษัทก็ไม่ใช่ข้อยกเว้น ควรตรวจอัตราที่ใช้จริงตามลักษณะบริการกับกรมสรรพากรหรือผู้ทำบัญชีก่อนจ่ายทุกครั้ง
หัวข้ออื่นในหมวดเอกสารภาษีที่ธุรกิจต้องออก
- ใบกำกับภาษีคืออะไร ออกยังไงให้ถูกต้อง
- ใบเสร็จรับเงินกับใบกำกับภาษี ต่างกันยังไง
- ใบแจ้งหนี้กับใบวางบิล ต่างกันยังไง ใช้ตอนไหน
- ใบลดหนี้ ใบเพิ่มหนี้ ออกเมื่อไหร่ ลงบัญชียังไง
- ใบกำกับภาษีภาษาอังกฤษ ออกได้ไหม ใช้คำว่าอะไร
- รายงานภาษีซื้อ รายงานภาษีขาย ทำยังไง ต้องเก็บอะไรบ้าง
- e-Tax Invoice คืออะไร ธุรกิจเล็กต้องใช้ไหม
- บิลเงินสดคืออะไร ใช้เป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ไหม
- ใบเสนอราคากับใบสั่งซื้อ ต้องมีอะไรบ้าง
- ใบสำคัญรับ ใบสำคัญจ่าย คืออะไร ทำไมต้องมี
- ภาษีซื้อต้องห้าม มีอะไรบ้าง