อากรแสตมป์คืออะไร สัญญาแบบไหนต้องติด

อากรแสตมป์คืออะไร เป็นภาษีประเภทไหน

อากรแสตมป์เป็นภาษีตามประมวลรัษฎากรที่เกิดจากการทำ “ตราสาร” บางประเภท ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมการทำสัญญา กรมสรรพากรอธิบายว่าการกระทำตราสารหมายถึงการลงลายมือชื่อตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จึงควรตรวจเรื่องอากรในจังหวะที่คู่สัญญาลงนามครบ ไม่ใช่รอถึงวันจ่ายเงินหรือวันนำสัญญาไปใช้

คำถามแรกไม่ใช่ว่าเอกสารชื่อว่า “สัญญา” หรือไม่ แต่คือเนื้อหาเข้าลักษณะตราสารในบัญชีอัตราอากรแสตมป์หรือเปล่า สัญญาเช่า สัญญาจ้างทำของ และสัญญากู้เป็นตัวอย่างที่ธุรกิจพบได้บ่อย; รายการและอัตราให้ดูจาก อัตราอากรแสตมป์ ควบคู่กับต้นฉบับกรมสรรพากร.

ตราสารแบบไหนที่ธุรกิจควรคัดกรอง

บัญชีอัตราอากรแสตมป์มีตราสารหลายลักษณะ ไม่ได้หมายความว่าเอกสารทุกฉบับต้องติดอากร ให้ฝ่ายธุรการส่งร่างสัญญาที่ลงนามแล้วหรือใกล้ลงนามให้บัญชีคัดประเภท โดยดูคู่สัญญา ลักษณะสิทธิและหน้าที่ มูลค่า และจำนวนฉบับต้นฉบับ

ตัวอย่างเช่น การเช่าพื้นที่ การว่าจ้างให้ส่งมอบผลงาน การกู้เงิน การมอบอำนาจ และใบรับเงิน อาจมีหลักเกณฑ์ต่างกันมาก ชื่อเอกสารที่ผู้ร่างตั้งเองไม่ตัดสินผลทางภาษี หากข้อตกลงมีหลายเรื่อง ให้พิจารณาเนื้อหาแต่ละส่วนก่อนสรุป.

• ทำทะเบียนสัญญาระบุวันลงนามครบทุกฝ่าย
• แนบไฟล์ต้นฉบับและจำนวนฉบับที่ลงนาม
• บันทึกประเภทตราสารและผู้มีหน้าที่เสียอากร
• เก็บหลักฐานการเสียอากรไว้กับสัญญา

ใครมีหน้าที่เสียอากร และใครต้องขีดฆ่า

บัญชีอัตราอากรแสตมป์กำหนดผู้ต้องเสียอากรและผู้ต้องขีดฆ่าแสตมป์แยกตามตราสาร จึงไม่ควรตกลงกันด้วยความเคยชินแล้วละเลยหน้าที่ตามกฎหมาย คู่สัญญาจะตกลงกันว่าใครรับต้นทุนทางเศรษฐกิจได้ แต่การจัดการเอกสารต้องยังสอดคล้องกับผู้ที่กฎหมายกำหนด

เมื่อใช้แสตมป์ดวง ต้องทำให้เห็นว่าแสตมป์ถูกใช้กับตราสารนั้นแล้วตามวิธีที่เกี่ยวข้อง มิฉะนั้นมีความเสี่ยงว่าแสตมป์ยังไม่บริบูรณ์ สำหรับสัญญาจำนวนมากหรือจัดทำอิเล็กทรอนิกส์ การชำระผ่าน e-Stamp Duty ช่วยให้มีรหัสรับรองและค้นย้อนหลังได้.

ไม่ติดอากรแสตมป์ สัญญาเป็นโมฆะไหม

โดยหลัก การไม่ปิดอากรให้ครบไม่ได้ทำให้ข้อตกลงของคู่สัญญากลายเป็นโมฆะโดยอัตโนมัติ แต่ตราสารที่ยังเสียอากรไม่ถูกต้องมีข้อจำกัดเรื่องการใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งตามมาตรา 118 ซึ่งเป็นความเสี่ยงสำคัญเมื่อเกิดข้อพิพาท

หากพบสัญญาเก่าขาดอากร อย่ารอให้ถึงวันฟ้องคดี ให้เก็บต้นฉบับ วันลงนาม และหลักฐานการชำระเงิน แล้วให้ผู้ทำบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญประเมินวิธีเสียอากรให้ถูกต้องตามข้อเท็จจริง กรณีและผลของการแก้ย้อนหลังอ่านต่อที่ ไม่ติดอากรแสตมป์มีผลอย่างไร.

ช่องทางชำระอากรในปัจจุบัน

กรมสรรพากรระบุวิธีเสียอากรไว้หลายรูปแบบ ได้แก่ e-Stamp Duty การชำระเป็นตัวเงิน ณ สำนักงานสรรพากรสำหรับกรณีที่กฎหมายกำหนด และการปิดแสตมป์ดวงตามเงื่อนไขของตราสาร วิธีที่ใช้ได้จึงขึ้นกับประเภทเอกสารและข้อกำหนดเฉพาะ ไม่ควรเลือกเพียงเพราะสะดวก

ก่อนลงนาม ให้กำหนดเจ้าของงานที่รับผิดชอบตรวจอากรและตั้งจุดควบคุมว่าไม่ปิดแฟ้มสัญญาจนกว่าจะมีหลักฐานการเสียอากร การวางขั้นตอนนี้สำคัญกว่าการค่อยตามหาแสตมป์หลังผ่านไปหลายเดือน.