หาสำนักบัญชี ทำบัญชีรายเดือน เปิดบริษัทใหม่ ปรึกษาบัญชีและภาษีกับเราฟรีเปิดบริษัทใหม่ ทำบัญชีรายเดือน ปรึกษาฟรีได้เลยวันนี้
บัญชีสำหรับธุรกิจขายของบนแพลตฟอร์ม
ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซมีกี่ประเภท บันทึกบัญชีอย่างไรให้เห็นกำไรจริง
เผยแพร่ 12 กันยายน 2569
ตรวจทานความถูกต้องโดยทีมงานบัญชีทอง · อัปเดตล่าสุด 12 กันยายน 2569
ทำความเข้าใจค่าธรรมเนียม Shopee, Lazada และ TikTok Shop แยกค่าคอมมิชชัน ค่าชำระเงิน ค่าโฆษณา และวิธีกระทบยอดกับยอดโอนโดยไม่แต่งอัตรา
ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซคืออะไร และทำไมจึงมีหลายรายการ
ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มคือค่าใช้บริการที่เกิดขึ้นเมื่อร้านนำสินค้าไปขาย รับชำระเงิน ใช้ขนส่ง เข้าร่วมแคมเปญ หรือซื้อโฆษณาผ่าน marketplace รายการที่เห็นใน Seller Center จึงไม่ได้เป็นค่าใช้จ่ายชนิดเดียวทั้งหมด และชื่อเดียวกันอาจมีวิธีคำนวณต่างกันระหว่างแพลตฟอร์ม.
สำหรับบัญชี สิ่งสำคัญกว่าการจำชื่อคือการตอบให้ได้ว่าใครเป็นผู้เรียกเก็บ เกิดจากบริการใด ผูกกับคำสั่งซื้อไหน และมีเอกสารอะไรยืนยัน การแยกข้อมูลตั้งแต่ต้นช่วยให้รู้กำไรจริงของแต่ละช่องทางและไม่บันทึกยอดโอนสุทธิเป็นยอดขายโดยไม่ตรวจสอบ.
- ค่าบริการที่ผูกกับการขายหรือคำสั่งซื้อ
- ค่าบริการชำระเงินหรือการรับเงินแทน
- ค่าโฆษณา แคมเปญ และโปรแกรมส่งเสริมการขาย
- ค่าขนส่ง ค่าจัดการคืนสินค้า หรือบริการเสริม
แยกค่าคอมมิชชั่น ค่าธรรมเนียมคำสั่งซื้อ และค่าชำระเงินอย่างไร
ค่าคอมมิชชั่นมักสัมพันธ์กับการขายหรือหมวดสินค้า ส่วนค่าธรรมเนียมคำสั่งซื้ออาจเกิดเมื่อคำสั่งซื้อสำเร็จตามเงื่อนไขของแพลตฟอร์ม และค่าธรรมเนียมชำระเงินมักเกี่ยวกับช่องทางรับเงินหรือการชำระดุล รายละเอียดจริงต้องดูข้อกำหนดและใบแจ้งยอดล่าสุดของแพลตฟอร์มนั้น.
อย่าใช้สูตรเดียวกับทุกช่องทางหรือคัดลอกอัตราจากบทความเก่า เพราะแพลตฟอร์มอาจเปลี่ยนชื่อ ฐานคำนวณ โปรแกรมยกเว้น และการรวมภาษีได้ ให้ยึดรายงานหลังบ้านและเอกสารที่ออกในรอบนั้นเป็นหลัก โดยเฉพาะเมื่อมีหลายโปรแกรมซ้อนกัน.
| กลุ่มรายการ | คำถามที่ต้องตรวจ | หลักฐานที่ควรเก็บ |
|---|---|---|
| ค่าขาย/คอมมิชชั่น | ผูกกับคำสั่งซื้อหรือยอดใด | Order report และ fee detail |
| ชำระเงิน | เกิดตอนรับเงินหรือชำระดุล | Settlement report และ bank statement |
| โฆษณา/แคมเปญ | เป็นบริการแยกหรือหักจากออเดอร์ | ใบแจ้งบริการและรายงานโฆษณา |
| ขนส่ง/คืนสินค้า | ใครเป็นผู้เรียกเก็บและเกิดเมื่อใด | Shipping หรือ return report |
ค่าโฆษณาและค่าแคมเปญควรแยกจากค่าธรรมเนียมการขาย
ค่าโฆษณาเป็นต้นทุนเพื่อให้คนเห็นสินค้า ส่วนค่าคอมมิชชั่นเป็นค่าใช้บริการที่เกี่ยวกับการขายหรือคำสั่งซื้อ การรวมสองรายการไว้ในบัญชีเดียวอาจทำให้วิเคราะห์ไม่ได้ว่าอัตรากำไรลดลงเพราะสินค้า หรือเพราะงบโฆษณาและโปรโมชัน.
ก่อนบันทึกควรตรวจช่วงเวลาของแคมเปญ ผู้รับเงิน รายการที่ถูกเรียกเก็บ และวิธีหักเงินว่าอยู่ในใบแจ้งยอดเดียวกับคำสั่งซื้อหรือไม่ หากเอกสารมีภาษีประกอบ ให้ส่งให้ผู้ทำบัญชีตรวจสิทธิและรูปแบบเอกสารตามสถานะกิจการ ไม่สรุปจากชื่อรายการอย่างเดียว.
- ตั้งหมวดค่าโฆษณาแยกจากค่าคอมมิชชั่น
- เก็บรายงานการใช้จ่ายและช่วงเวลาแคมเปญ
- จับคู่ค่าใช้จ่ายกับช่องทางและสินค้าเมื่อทำรายงานกำไร
- ตรวจเอกสารภาษีของผู้ให้บริการแต่ละราย
หลักการบันทึกบัญชี: รับรู้ยอดขายก่อน แล้วแยกค่าธรรมเนียม
แนวทางที่ทำให้รายงานสะท้อนธุรกิจคือแยกยอดขาย ค่าธรรมเนียม การคืนเงิน ส่วนลด และยอดที่แพลตฟอร์มพักไว้หรือโอนให้เห็นเป็นรายการตามข้อเท็จจริง ไม่ใช่ลงบัญชีจากยอดเงินโอนสุทธิอย่างเดียว ตัวอย่างเชิงโครงสร้างคือยอดขายอยู่ฝั่งรายได้ ค่าธรรมเนียมอยู่ฝั่งค่าใช้จ่าย และยอดค้างรับจากแพลตฟอร์มเป็นบัญชีพักจนกว่าจะชำระเงินจริง.
จังหวะรับรู้รายได้และการหักค่าใช้จ่ายต้องสอดคล้องกับเงื่อนไขการขาย การส่งมอบ การยกเลิก และการคืนสินค้า จึงควรใช้เลขคำสั่งซื้อหรือเลข settlement เป็นตัวเชื่อม ไม่สร้างรายการจากยอดธนาคารโดยไม่มีรายละเอียดประกอบ. อ่านต่อเรื่องรายการคืนเงินได้ที่ บัญชีการคืนสินค้าและคืนเงิน.
เอกสารจากแพลตฟอร์มที่ฝ่ายบัญชีควรดาวน์โหลด
เอกสารที่ควรมีไม่ได้มีแค่รายการโอนเงิน แต่รวมถึงรายงานคำสั่งซื้อ รายงานคืนเงิน รายงานค่าธรรมเนียม ใบแจ้งยอดหรือใบกำกับภาษีของบริการ และรายงานแคมเปญตามที่แพลตฟอร์มจัดให้ การดาวน์โหลดเป็นรอบช่วยลดความเสี่ยงที่ข้อมูลหลังบ้านจะเปลี่ยนหรือค้นย้อนหลังได้ยาก.
ตั้งชื่อไฟล์โดยใช้แพลตฟอร์ม ช่วงวันที่ และประเภทรายงาน แล้วเก็บเลขอ้างอิงให้ตรงกัน หาก Shopee, Lazada และ TikTok Shop ใช้คอลัมน์ไม่เหมือนกัน ให้ทำตาราง mapping ภายในแทนการบังคับให้ทุกรายงานมีรูปแบบเดียวกัน.
- Order/transaction report
- Settlement หรือ payout report
- Fee invoice และเอกสารภาษี
- Return/refund/adjustment report
- รายงานโฆษณาและโปรแกรมส่งเสริมการขาย
วิธีกระทบยอดค่าธรรมเนียมกับยอดโอนแบบรายเดือน
เริ่มจากกำหนดรอบเดียวกัน แล้วรวมยอดขาย การคืนเงิน ส่วนลด ค่าธรรมเนียม และรายการปรับปรุงตามเลขคำสั่งซื้อ จากนั้นเทียบกับรายงานการชำระดุลและยอดเข้าธนาคาร ความต่างไม่จำเป็นต้องแปลว่าบัญชีผิดทันที เพราะอาจเกิดจากคำสั่งซื้อคนละรอบหรือรายการที่ยังไม่ถึงรอบโอน.
เมื่อพบส่วนต่างให้จัดสถานะเป็นรอตรวจเอกสาร รอการคืนเงิน ค่าธรรมเนียมต่างรอบ หรือรายการปรับปรุงจากแพลตฟอร์ม แล้วติดตามจนปิดรายการ อย่าปรับยอดให้ตรงธนาคารด้วยบัญชีเบ็ดเตล็ดโดยไม่มีคำอธิบาย. สำหรับหลายช่องทางดู ขายหลายแพลตฟอร์มพร้อมกัน และใช้ บริการทำบัญชีร้านค้าออนไลน์ ได้.
| จุดตรวจ | ผลที่ควรได้ |
|---|---|
| คำสั่งซื้อ | ยอดขายและสถานะคำสั่งซื้อครบ |
| ค่าธรรมเนียม | ทุกยอดมีประเภทและเอกสาร |
| การชำระดุล | ยอดสุทธิตรงกับ settlement |
| ธนาคาร | ยอดโอนและวันที่เข้าบัญชีตรง |
แพลตฟอร์มแต่ละรายไม่เหมือนกัน ต้องอ่านข้อกำหนดล่าสุด
ชื่อค่าธรรมเนียม ฐานคำนวณ โปรแกรมสมาชิก การรวม VAT วิธีออกใบแจ้งยอด และเงื่อนไขคืนเงินอาจต่างกันระหว่าง Shopee, Lazada และ TikTok Shop แม้รายการจะดูคล้ายกันก็ตาม เอกสารทางการของ TikTok Shop ระบุรายละเอียดค่าธรรมเนียมและการดาวน์โหลด invoice ใน Seller Center ส่วนแพลตฟอร์มอื่นให้ยึด Help Center หรือ Seller Center ของตนเอง.
บทความนี้จึงไม่ระบุอัตราหรือกำหนดเวลาตายตัว ก่อนปิดบัญชีให้ตรวจประกาศล่าสุดของแพลตฟอร์มและเก็บฉบับที่ใช้เป็นหลักฐานในรอบนั้น หากต้องการแยกกำไรตามช่องทาง ติดต่อ บริการบัญชี Shopee หรือ บริการบัญชี TikTok Shop ได้.
เช็กลิสต์ก่อนส่งข้อมูลให้สำนักงานบัญชี
ร้านควรส่งข้อมูลที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ ไม่ใช่เพียงภาพยอดเงินเข้าธนาคาร ฝ่ายบัญชีต้องรู้ว่ายอดใดเป็นรายได้ ยอดใดเป็นค่าใช้จ่าย และรายการค้างรับจากแพลตฟอร์มเหลือเท่าไร ณ วันสิ้นเดือน เพื่อจัดทำงบและวิเคราะห์กำไรได้ถูกต้อง.
หากเอกสารบางรายการยังไม่ครบ ให้ทำรายการค้างเอกสารพร้อมเลขคำสั่งซื้อหรือ settlement แทนการเดายอด และแจ้งผู้ทำบัญชีเมื่อได้รับเอกสารภายหลัง.
- ดาวน์โหลดรายงานครบทุกแพลตฟอร์ม
- ตรวจยอดขายเทียบคำสั่งซื้อและคืนเงิน
- แยกค่าธรรมเนียม โฆษณา และขนส่ง
- กระทบยอด settlement กับธนาคาร
- เก็บลิงก์หรือฉบับข้อกำหนดที่ใช้ตรวจ
คำถามที่พบบ่อย
ค่าธรรมเนียม Shopee และ TikTok Shop ใช้บัญชีเดียวกันได้ไหม
จัดอยู่ในหมวดค่าใช้จ่ายที่ใกล้กันได้ตามผังบัญชี แต่ควรมีรหัสย่อยหรือมิติแยกแพลตฟอร์มเพื่อวิเคราะห์กำไร และต้องยึดเอกสารของแต่ละแพลตฟอร์มเป็นหลัก.
ยอดเงินที่แพลตฟอร์มโอนเข้าบัญชีคือยอดขายหรือไม่
ไม่จำเป็นต้องเป็นยอดขาย เพราะอาจเป็นยอดขายหักค่าธรรมเนียม คืนเงิน ส่วนลด หรือรายการปรับปรุงแล้ว ควรดู settlement และ order report ประกอบก่อนบันทึก.
ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายหรือไม่
อย่าสรุปจากชื่อค่าธรรมเนียม ต้องตรวจคู่สัญญา ลักษณะบริการ เอกสาร และหลักเกณฑ์ภาษีที่ใช้กับรายการนั้น หากไม่ชัดให้ผู้ทำบัญชีตรวจหรือสอบถามกรมสรรพากร.
ถ้าแพลตฟอร์มเปลี่ยนอัตราค่าธรรมเนียมควรทำอย่างไร
เก็บประกาศหรือข้อกำหนดฉบับล่าสุด แยกรอบวันที่มีผล และใช้ยอดจริงในรายงานของรอบนั้น ไม่ควรใช้ตารางอัตราเก่าหรือข้อมูลจากโพสต์ที่ไม่มีวันที่.
ต้องเก็บรายงานค่าธรรมเนียมทุกเดือนหรือไม่
ควรเก็บตามรอบการปิดบัญชีและนโยบายเอกสารของกิจการ เพื่อให้กระทบยอดย้อนหลังได้ โดยจัดคู่กับรายงานคำสั่งซื้อ settlement และหลักฐานธนาคาร.
ร้านขายหลายแพลตฟอร์มจะรู้กำไรต่อช่องทางได้อย่างไร
กำหนดรหัสช่องทางให้คำสั่งซื้อ ค่าธรรมเนียม ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง และยอดโอน แล้วทำ reconciliation แยกแพลตฟอร์มก่อนรวมเป็นงบรายเดือน.