เปิดบริษัทใหม่ ทำบัญชีรายเดือน ปรึกษาฟรีได้เลยวันนี้

ศัพท์บัญชีสำหรับเจ้าของธุรกิจ

รายได้ค้างรับ ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย คืออะไร

เผยแพร่ 8 กันยายน 2569

ตรวจทานความถูกต้องโดยทีมงานบัญชีทอง · อัปเดตล่าสุด 8 กันยายน 2569

รายได้ค้างรับกับค่าใช้จ่ายค้างจ่ายคืออะไร ทำไมต้องบันทึกทั้งที่ยังไม่ได้รับหรือจ่ายเงิน และเกี่ยวอะไรกับการปิดงบ

เกณฑ์คงค้างคืออะไร

เกณฑ์คงค้างคือการรับรู้รายได้เมื่อเกิดสิทธิได้รับ และรับรู้ค่าใช้จ่ายเมื่อเกิดภาระ แม้เงินสดยังไม่รับหรือจ่าย หลักนี้ทำให้งบสะท้อนผลของงวดได้ครบขึ้น.

จึงเป็นเหตุผลสำคัญที่กำไรในงบไม่เท่ากับยอดเงินในธนาคาร เจ้าของควรดูงบกำไรขาดทุนควบคู่กับกระแสเงินสดเสมอ.

รายได้ค้างรับ

รายได้ค้างรับเกิดเมื่อบริษัททำงานหรือส่งมอบจนมีสิทธิรับเงินแล้ว แต่ยังไม่ได้เรียกเก็บหรือรับชำระ เช่น งานที่เสร็จปลายปีและออกบิลต้นปีถัดไป.

ต้องมีหลักฐานว่าบริษัททำตามเงื่อนไขแล้วจริง เช่น สัญญา ใบส่งมอบ หรือการรับรองงาน ไม่ควรบันทึกรายได้จากงานที่ยังมีภาระสำคัญเหลืออยู่.

ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย

ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายคือค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นแล้วแต่ยังไม่ได้จ่าย เช่น ค่าน้ำค่าไฟเดือนธันวาคมที่รับบิลและจ่ายในเดือนมกราคม.

การบันทึกให้ครบช่วยไม่ให้กำไรของปีเก่าสูงเกินจริง และไม่โยนค่าใช้จ่ายของปีเก่าไปทำให้ผลประกอบการของปีใหม่ผิดภาพ.

ทำไมสำคัญตอนปิดงบ

ช่วงปิดงบควรรวบรวมสัญญา ใบส่งมอบ ใบแจ้งหนี้หลังวันสิ้นงวด และรายการจ่ายเงินช่วงต้นปี เพื่อค้นหารายได้หรือค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับงวดเดิม.

ให้ผู้ทำบัญชีตั้งคำถามกับแต่ละรายการว่าเหตุการณ์เกิดเมื่อไร มีสิทธิหรือภาระแล้วหรือยัง และมีหลักฐานอะไร วิธีนี้ลดทั้งข้อผิดพลาดบัญชีและปัญหาการอธิบายรายการภายหลัง.

คำถามที่พบบ่อย

ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายเป็นหนี้สินไหม

โดยทั่วไปเป็นหนี้สิน เพราะบริษัทมีภาระชำระค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นแล้ว แม้ยังไม่ได้จ่ายเงิน.

รายได้ค้างรับต่างจากลูกหนี้การค้าไหม

รายได้ค้างรับมักเป็นสิทธิรับเงินที่ยังอยู่ระหว่างขั้นตอนเรียกเก็บ ส่วนลูกหนี้การค้ามักเกิดหลังออกเอกสารเรียกเก็บตามการขายหรือให้บริการ.

ต้องบันทึกทุกบิลที่มาหลังสิ้นปีหรือไม่

ไม่ใช่ทุกบิล ต้องดูว่าเกี่ยวกับการใช้บริการหรือเหตุการณ์ของงวดใดและมีภาระเกิดขึ้นแล้วหรือไม่.