หาสำนักบัญชี ทำบัญชีรายเดือน เปิดบริษัทใหม่ ปรึกษาบัญชีและภาษีกับเราฟรีเปิดบริษัทใหม่ ทำบัญชีรายเดือน ปรึกษาฟรีได้เลยวันนี้
งบการเงิน
งบกำไรขาดทุน อ่านยังไงให้รู้ว่าธุรกิจกำไรจริงไหม
เผยแพร่ 8 กันยายน 2569
ตรวจทานความถูกต้องโดยทีมงานบัญชีทอง · อัปเดตล่าสุด 8 กันยายน 2569
งบกำไรขาดทุนบอกอะไร กำไรขั้นต้นกับกำไรสุทธิต่างกันยังไง และทำไมบางธุรกิจกำไรในงบแต่เงินสดไม่พอจ่าย
งบกำไรขาดทุนบอกอะไร
งบกำไรขาดทุนสรุปผลการดำเนินงานตลอดช่วงเวลา เช่น 1 ปี ว่ากิจการมีรายได้และค่าใช้จ่ายเท่าไร จนเหลือกำไรหรือขาดทุน ไม่ใช่ยอดเงินคงเหลือในบัญชีธนาคาร
ใช้ตอบคำถามว่าโมเดลธุรกิจทำเงินได้หรือไม่ และส่วนไหนกินกำไรมากขึ้น โดยควรเปรียบเทียบกับปีก่อนหรือเดือนเดียวกันของปีก่อน ไม่ควรมองยอดโดด ๆ
ไล่จากรายได้ลงมาถึงกำไรสุทธิ
เริ่มจากรายได้ หักต้นทุนขายหรือค่าใช้จ่ายที่เกิดเพื่อส่งมอบสินค้าและบริการ จะได้กำไรขั้นต้น จากนั้นหักค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร เช่น เงินเดือน ค่าเช่า การตลาด แล้วจึงพิจารณารายได้หรือค่าใช้จ่ายอื่นและภาษี
ตัวอย่าง ร้านขายสินค้าได้ 500,000 บาท ต้นทุนสินค้า 300,000 บาท กำไรขั้นต้นคือ 200,000 บาท แต่หากมีค่าเช่า เงินเดือน และโฆษณารวม 180,000 บาท กำไรสุทธิอาจเหลือเพียง 20,000 บาท
กำไรขั้นต้น กำไรจากการดำเนินงาน และกำไรสุทธิต่างกันอย่างไร
กำไรขั้นต้นช่วยดูว่าราคาและต้นทุนสินค้าเหมาะหรือไม่ กำไรจากการดำเนินงานช่วยดูว่าค่าใช้จ่ายประจำทำให้ธุรกิจคุ้มหรือไม่ ส่วนกำไรสุทธิเป็นผลหลังรายการอื่นและภาษี จึงไม่ควรใช้แทนกัน
ถ้ากำไรขั้นต้นลด ให้ตรวจต้นทุนและราคา หากกำไรขั้นต้นคงที่แต่กำไรสุทธิลด ให้ไล่ค่าใช้จ่ายขายและบริหาร การแยกคำถามเช่นนี้ช่วยให้แก้ที่ต้นเหตุ
ทำไมกำไรในงบไม่เท่ากับเงินสดที่มี
การบัญชีใช้เกณฑ์คงค้าง คือรับรู้รายได้เมื่อเกิดสิทธิและรับรู้ค่าใช้จ่ายเมื่อเกิดภาระ ไม่จำเป็นต้องรอวันที่เงินเข้าออก ดังนั้นขายเชื่ออาจบันทึกรายได้และกำไรแล้ว แต่ยังไม่ได้เก็บเงินจากลูกค้า
ในทางกลับกัน ซื้อเครื่องจักรอาจใช้เงินสดก้อนใหญ่ แต่ค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุนทยอยเป็นค่าเสื่อมราคา จึงต้องอ่าน งบกระแสเงินสด ควบคู่ก่อนตัดสินใจจากคำว่ากำไร
ตัวเลขที่ควรเทียบกับปีก่อน
เทียบอัตราการเติบโตของรายได้กับต้นทุนขาย กำไรขั้นต้น ค่าใช้จ่ายขายและบริหาร และกำไรสุทธิ แล้วถามสาเหตุของรายการที่เปลี่ยนมาก เช่น ค่าการตลาดเพิ่มเพราะลงทุนเพื่อโตหรือเพราะประสิทธิภาพลดลง
หากธุรกิจมีฤดูกาล ให้เทียบช่วงเวลาเดียวกันหลายปีและดูยอดสะสม ไม่รีบสรุปจากเดือนเดียว รายงานรายเดือนที่ปิดเร็วและเอกสารครบจะทำให้เจ้าของเห็นปัญหาได้ก่อนงบสิ้นปี
คำถามที่พบบ่อย
กำไรสุทธิสูงแต่เงินสดน้อยเกิดได้ไหม
เกิดได้ เช่น ขายเชื่อมาก เก็บเงินช้า ซื้อสต็อกเพิ่ม หรือผ่อนชำระหนี้ จึงควรดูงบกระแสเงินสดและลูกหนี้การค้าด้วย
กำไรขั้นต้นควรเป็นกี่เปอร์เซ็นต์
ไม่มีตัวเลขเดียวที่เหมาะกับทุกกิจการ ควรเทียบกับประเภทธุรกิจเดียวกันและแนวโน้มของบริษัทตนเองหลายงวด
ค่าเสื่อมราคาทำให้เงินสดออกไหม
ค่าเสื่อมราคาเป็นการปันส่วนต้นทุนสินทรัพย์ตามหลักบัญชี ไม่ใช่เงินสดที่จ่ายใหม่ในงวดนั้น แต่การซื้อสินทรัพย์เดิมอาจทำให้เงินสดออกในวันซื้อ