เปิดบริษัทใหม่ ทำบัญชีรายเดือน ปรึกษาฟรีได้เลยวันนี้

งบการเงิน

งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้น อ่านยังไง

เผยแพร่ 8 กันยายน 2569

ตรวจทานความถูกต้องโดยทีมงานบัญชีทอง · อัปเดตล่าสุด 8 กันยายน 2569

งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้นบอกอะไร กำไรสะสมเปลี่ยนไปเพราะอะไร และการจ่ายเงินปันผลแสดงตรงไหน

งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้นบอกอะไร

งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้นอธิบายการขยับของทุนที่ผู้ถือหุ้นใส่เข้ามา กำไรสะสม และองค์ประกอบทุนอื่น ๆ ระหว่างต้นงวดกับปลายงวด จึงเป็นหน้าที่ใช้ตอบคำถามว่าเงินทุนและกำไรของเจ้าของเปลี่ยนไปเพราะเหตุใด

อย่าสับสนกับยอดเงินสดในบัญชีธนาคาร ส่วนของผู้ถือหุ้นเป็นมูลค่าคงเหลือทางบัญชีหลังหักหนี้สิน และอาจประกอบด้วยสินทรัพย์ที่ยังไม่เปลี่ยนเป็นเงินสด

กำไรสะสมเปลี่ยนแปลงจากอะไรบ้าง

กำไรหรือขาดทุนของงวดจะส่งผลต่อกำไรสะสมตามการจัดสรรที่เกี่ยวข้อง เงินปันผลที่ประกาศจ่ายอาจทำให้ยอดกำไรสะสมลดลง นอกจากนี้การปรับปรุงบางรายการตามหลักบัญชีอาจมีผลต่อยอดต้นงวดหรือปลายงวด

ตัวอย่าง หากต้นปีมีกำไรสะสม 500,000 บาท ปีนี้กำไร 200,000 บาท และมีการจ่ายปันผล 100,000 บาท ยอดที่เหลือจะเปลี่ยนตามรายการเหล่านี้ แต่การตัดสินใจจริงต้องยึดมติ เอกสารบริษัท และข้อเท็จจริงของแต่ละกิจการ

เงินปันผลแสดงตรงไหน และต้องระวังอะไร

เงินปันผลไม่ใช่ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน จึงไม่ควรอ่านปนกับค่าใช้จ่ายบนงบกำไรขาดทุน ให้ดูการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นและหมายเหตุประกอบงบ พร้อมตรวจมติและช่วงเวลาที่เกี่ยวข้อง

เมื่อบริษัทจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น บุคคลผู้รับเงินและสถานะภาษีอาจมีผลต่อการหักภาษี ณ ที่จ่ายและแบบยื่น สำหรับกรณีทั่วไปที่จ่ายให้ผู้รับตามที่กฎหมายกำหนด กรมสรรพากรระบุอัตราหัก ณ ที่จ่าย 10% แต่ควรให้ผู้ทำบัญชีตรวจประเภทผู้รับและเงื่อนไขก่อนจ่ายทุกครั้ง

เพิ่มทุน ลดทุน แสดงอย่างไร

การเพิ่มทุนทำให้ทุนที่ออกและชำระแล้วหรือองค์ประกอบทุนที่เกี่ยวข้องเปลี่ยนไป ส่วนการลดทุนทำให้ส่วนของผู้ถือหุ้นลดลง ทั้งสองเรื่องมีขั้นตอนทางกฎหมาย เอกสาร และการจดทะเบียนที่ไม่ควรดำเนินการจากตัวเลขในงบเพียงอย่างเดียว

หากกำลังวางแผนเพิ่มทุนเพื่อเสริมสภาพคล่อง หรือปรับโครงสร้างทุนก่อนระดมทุน ควรดูงบนี้คู่กับ ส่วนของผู้ถือหุ้น และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเรื่องขั้นตอนที่ใช้กับบริษัทของคุณ

คำถามที่พบบ่อย

กำไรสะสมคือเงินสดที่ถอนออกได้เลยไหม

ไม่ใช่ กำไรสะสมเป็นยอดสะสมทางบัญชี เงินสดอาจถูกใช้ไปกับลูกหนี้ สต็อก การลงทุน หรือชำระหนี้แล้ว การจ่ายเงินปันผลต้องพิจารณากฎหมาย สภาพคล่อง และเอกสารที่เกี่ยวข้อง

เงินปันผลอยู่ในงบกำไรขาดทุนไหม

โดยหลักไม่ใช่ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน จึงควรดูผลต่อส่วนของผู้ถือหุ้นและเอกสารประกอบการจ่าย

จ่ายปันผลต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายไหม

โดยทั่วไปมีหน้าที่หักภาษีตามประเภทผู้รับและกฎหมายที่ใช้บังคับ กรมสรรพากรมีหลักเกณฑ์สำหรับเงินปันผล แต่ควรตรวจสถานะผู้รับและแบบที่ต้องยื่นกับผู้ทำบัญชีก่อนจ่าย