หาสำนักบัญชี ทำบัญชีรายเดือน เปิดบริษัทใหม่ ปรึกษาบัญชีและภาษีกับเราฟรีเปิดบริษัทใหม่ ทำบัญชีรายเดือน ปรึกษาฟรีได้เลยวันนี้
คนและบทบาทที่ดูแลบัญชีธุรกิจ
ทำบัญชีเองกับจ้างสำนักงานบัญชี ต่างกันยังไง
เผยแพร่ 12 กันยายน 2569
ตรวจทานความถูกต้องโดยทีมงานบัญชีทอง · อัปเดตล่าสุด 12 กันยายน 2569
เจ้าของธุรกิจใหม่ทำบัญชีเองได้ไหม ต่างจากจ้างสำนักงานบัญชียังไง แต่ละแบบเหมาะกับธุรกิจแบบไหน และมีความเสี่ยงอะไรที่มักมองข้าม
ทำบัญชีเองได้ไหม
เจ้าของกิจการไม่จำเป็นต้องจ้างสำนักงานบัญชีจากภายนอกในทุกกรณี แต่กิจการยังต้องจัดให้มีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ และต้องจัดทำบัญชี เอกสาร และแบบภาษีให้ถูกต้องตามหน้าที่ของกิจการ หากเจ้าของจะทำเอง ควรตรวจว่าตนมีคุณสมบัติเป็นผู้ทำบัญชีหรือไม่ ไม่ใช่ดูเพียงว่ามีโปรแกรมบัญชีใช้งานได้
รายละเอียดคุณสมบัติและสถานะผู้ทำบัญชีควรอ่านคู่กับ บทความการขึ้นทะเบียนผู้ทำบัญชี และตรวจข้อมูลปัจจุบันกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ทำเองเหมาะกับธุรกิจแบบไหน
การทำเองอาจเหมาะเมื่อรายการไม่ซับซ้อน เจ้าของมีเวลาอ่านเอกสารและติดตามกำหนดงาน มีระบบเก็บหลักฐาน และมีผู้เชี่ยวชาญให้ถามเมื่อเจอรายการที่ไม่แน่ใจ คำว่า ‘รายการไม่ซับซ้อน’ ต้องประเมินจากธุรกรรมจริง เช่น สต็อก สินทรัพย์ เงินกู้ การจ่ายให้บุคคลอื่น และธุรกรรมข้ามประเทศ
ก่อนเลือกวิธีนี้ควรทดลองทำเช็กลิสต์เอกสารและปฏิทินภาษีของกิจการหนึ่งรอบ แล้วดูว่าทำได้ครบโดยไม่กระทบงานขายและการบริหารหรือไม่
ความเสี่ยงที่มักมองข้ามเมื่อทำเอง
ความเสี่ยงไม่ได้มีแค่บันทึกบัญชีผิด แต่รวมถึงเอกสารไม่ครบ การแยกยอดส่วนตัวกับธุรกิจไม่ชัด การพลาดรอบยื่นแบบ การบันทึกเงินรับหรือเงินจ่ายไม่ตรงกับวันที่เกิดรายการ และไม่มีเวลาตอบคำถามเมื่อมีหนังสือจากหน่วยงานรัฐ
หากพบรายการผิดปกติ อย่าแก้ยอดย้อนหลังโดยลบหลักฐานเดิม ควรเก็บร่องรอยการแก้ไขและให้ผู้ทำบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญช่วยประเมินวิธีปรับปรุงที่เหมาะกับงวดบัญชีและภาษีที่เกี่ยวข้อง
- เอกสารต้นทางไม่ครบหรือค้นหาไม่พบ
- ไม่กระทบยอดธนาคาร ลูกหนี้ เจ้าหนี้ และสต็อก
- ไม่รู้ว่ารายการใดต้องขอคำวินิจฉัยหรือหลักฐานเพิ่ม
จ้างสำนักงานบัญชีคุ้มค่าตรงไหน
สำนักงานบัญชีช่วยจัดระบบเอกสาร บันทึกรายการ กระทบยอด และติดตามงานตามขอบเขตที่ตกลงได้ แต่ความคุ้มค่าไม่ได้วัดจากการโยนเอกสารให้แล้วจบ ควรดูว่ามีขั้นตอนตรวจทาน การแจ้งประเด็นผิดปกติ และช่องทางสื่อสารที่ทำให้เจ้าของตัดสินใจได้หรือไม่
ดู บริการทำบัญชีรายเดือน เป็นตัวเลือกเมื่อธุรกิจเริ่มมีรายการมากขึ้น โดยถามให้ชัดว่างานยื่นภาษี ปิดงบ และประสานผู้สอบบัญชีรวมอยู่หรือไม่
จุดเปลี่ยนที่ควรเริ่มจ้างคนอื่น
เริ่มพิจารณาจ้างเมื่อเวลาที่ใช้ทำบัญชีเบียดงานหลัก เมื่อมีหลายช่องทางขายหรือธุรกรรมหลายประเภท เมื่อเอกสารค้างหลายงวด หรือเมื่อเจ้าของไม่สามารถตรวจสอบได้ว่ายอดในบัญชีตรงกับเงินและเอกสารจริงหรือไม่ การจ้างเร็วขึ้นไม่ใช่การยอมแพ้ แต่เป็นการลดความเสี่ยงก่อนปัญหาสะสม
กำหนดผู้ตรวจทานและหลักฐานส่งมอบให้ชัด แม้กิจการจะเลือกทำงานเอง เพราะการมีระบบตรวจสอบช่วยลดความผิดพลาดจากการพึ่งคนเดียว.
ทำบัญชีเองแบบมีระบบต้องมีอะไรบ้าง
ถ้าจะทำบัญชีเอง ให้กำหนดเจ้าของกระบวนการตั้งแต่รับเอกสาร ตรวจอนุมัติ บันทึก กระทบยอด และปิดงวด ไม่ควรให้บุคคลเดียวสร้าง แก้ไข และอนุมัติทุกยอดโดยไม่มีการทบทวน แม้เป็นธุรกิจขนาดเล็กก็ควรมีหลักฐานการตรวจ
เลือกโปรแกรมจากความต้องการจริงและวางระบบสำรองข้อมูล ทะเบียนเอกสาร และสิทธิ์ผู้ใช้ให้เหมาะสม เมื่อมีรายการซับซ้อนหรือไม่แน่ใจเรื่องภาษี ให้หยุดและขอคำแนะนำก่อนยื่น ไม่ใช่แก้แบบย้อนหลังเมื่อพบความผิดพลาด.
- ผู้รับผิดชอบและผู้ตรวจทาน
- ผังบัญชีและการกระทบยอด
- สำรองข้อมูลและสิทธิ์ผู้ใช้
วาง SLA กับสำนักงานบัญชีอย่างไร
ในสัญญาหรือเอกสารแนบท้ายควรระบุรอบส่งเอกสาร วันที่ส่งรายงาน ใครตอบคำถาม งานที่รวมและไม่รวม วิธีแจ้งรายการผิดปกติ และการแก้ไขเมื่อเอกสารส่งช้า รายละเอียดเหล่านี้ทำให้คำว่า “รายเดือน” วัดผลได้จริง
ทบทวนผลงานหลังงวดแรกและเมื่อธุรกิจเพิ่มสินค้า ช่องทางขาย พนักงาน หรือภาษีใหม่ หากขอบเขตเปลี่ยน ให้แก้ข้อเสนอและค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษร ไม่ปล่อยให้ทั้งสองฝ่ายเข้าใจคนละแบบ.
- กำหนดวันและผู้รับผิดชอบ
- รายการส่งมอบและงานเพิ่มเติม
- รอบทบทวนเมื่อธุรกิจเปลี่ยน
คำถามที่พบบ่อย
เจ้าของกิจการทำบัญชีเองได้ไหม
อาจทำได้หากมีคุณสมบัติเป็นผู้ทำบัญชีและทำหน้าที่ตามกฎหมายครบถ้วน แต่ต้องตรวจสถานะและเงื่อนไขปัจจุบันกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ไม่ใช่สรุปจากการเป็นเจ้าของเพียงอย่างเดียว
จ้างสำนักงานบัญชีแล้วเจ้าของยังต้องทำอะไร
ยังต้องส่งเอกสารและข้อมูลที่ถูกต้อง อนุมัติรายการสำคัญ ติดตามกำหนดงาน และตัดสินใจเมื่อมีประเด็นที่สำนักงานแจ้ง การจ้างผู้ทำบัญชีไม่ได้โอนความรับผิดชอบของกิจการทั้งหมดไปให้บุคคลอื่น
ควรเริ่มจ้างสำนักงานบัญชีเมื่อไหร่
เมื่อรายการเริ่มซับซ้อน เวลาของเจ้าของไม่พอ เอกสารค้าง หรือไม่มั่นใจว่าทำบัญชีและภาษีครบ ให้ประเมินจากความเสี่ยงและขอบเขตงานจริง ไม่ใช่ใช้ยอดรายได้หรือจำนวนรายการเป็นเกณฑ์ตายตัว
ทำบัญชีเองแล้วให้สำนักงานตรวจปลายปีได้ไหม
ทำได้ในบางรูปแบบแต่ต้องตกลงขอบเขตและความรับผิดชอบก่อน สำนักงานอาจต้องตรวจข้อมูลย้อนหลังและคิดค่าบริการเพิ่ม ส่วนหน้าที่ตามกฎหมายและการจัดเตรียมหลักฐานยังต้องประเมินตามสถานะกิจการ.
สำนักงานบัญชีควรส่งรายงานอะไรให้เจ้าของทุกเดือน
ควรถามให้ตรงกับธุรกิจ เช่น งบทดลอง รายงานรายรับรายจ่าย รายการลูกหนี้เจ้าหนี้ ภาษี และรายการเอกสารค้าง ไม่มีชุดเดียวใช้กับทุกกิจการ แต่ต้องมีข้อมูลให้เจ้าของตรวจความผิดปกติและตัดสินใจ.
ถ้าสำนักงานบัญชีส่งงานช้าควรแก้อย่างไร
บันทึกวันที่ส่งเอกสารและวันที่ได้รับงาน แยกว่าสาเหตุเกิดจากข้อมูลไม่ครบหรือกระบวนการของสำนักงาน แล้วประชุมแก้ SLA และผู้รับผิดชอบ หากกระทบการยื่นภาษีให้ประเมินความเสี่ยงและหลักฐานทันที.