หาสำนักบัญชี ทำบัญชีรายเดือน เปิดบริษัทใหม่ ปรึกษาบัญชีและภาษีกับเราฟรีเปิดบริษัทใหม่ ทำบัญชีรายเดือน ปรึกษาฟรีได้เลยวันนี้
คนและบทบาทที่ดูแลบัญชีธุรกิจ
ผู้ทำบัญชีคืออะไร ต้องขึ้นทะเบียนกับใคร
เผยแพร่ 12 กันยายน 2569
ตรวจทานความถูกต้องโดยทีมงานบัญชีทอง · อัปเดตล่าสุด 12 กันยายน 2569
ผู้ทำบัญชีคืออะไร ต้องมีคุณสมบัติอะไรบ้างถึงทำบัญชีให้บริษัทได้ตามกฎหมาย และเจ้าของธุรกิจเช็คยังไงว่าคนที่จ้างมาเป็นผู้ทำบัญชีที่ถูกต้อง
ผู้ทำบัญชีคือใคร
ผู้ทำบัญชีคือบุคคลที่กิจการจัดให้รับผิดชอบการจัดทำบัญชีตามกฎหมาย ไม่ใช่คำเรียกพนักงานบัญชีทุกคนโดยอัตโนมัติ งานของผู้ทำบัญชีต้องอาศัยเอกสารจากกิจการและต้องจัดทำข้อมูลให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
ดังนั้น ตอนจ้างสำนักงานบัญชีควรถามให้ชัดว่าใครเป็นผู้ทำบัญชีที่รับผิดชอบกิจการ ไม่ใช่ดูเพียงชื่อสำนักงานหรือชื่อพนักงานที่ติดต่อเท่านั้น
คุณสมบัติและการขึ้นทะเบียนต้องดูจากแหล่งใด
คุณสมบัติของผู้ทำบัญชีขึ้นกับประเภทกิจการ วุฒิการศึกษา สถานะสมาชิกหรือการขึ้นทะเบียน และเงื่อนไขการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องตามกฎหมายที่ใช้ในขณะนั้น รายละเอียดเหล่านี้ไม่ควรสรุปจากตัวเลขในบทความเก่า เพราะประกาศและระบบงานอาจมีการปรับปรุง
แหล่งตรวจหลักคือระบบงานผู้ทำบัญชีของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและประกาศที่เกี่ยวข้อง หากมีข้อสงสัยเรื่องสถานะสมาชิกหรือ CPD ให้ตรวจสอบกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและสภาวิชาชีพบัญชีโดยตรง
เช็กผู้ทำบัญชีก่อนเซ็นสัญญา
เจ้าของกิจการควรขอชื่อผู้ทำบัญชี เลขหรือหลักฐานสถานะที่ใช้ตรวจสอบได้ และขอบเขตความรับผิดชอบจากสำนักงานบัญชี เมื่อได้ข้อมูลแล้วให้ตรวจในช่องทางราชการ ไม่ควรพอใจกับคำยืนยันว่า ‘มีนักบัญชีดูแล’ โดยไม่มีชื่อผู้รับผิดชอบ
รายละเอียดคุณสมบัติและการแจ้งข้อมูลอาจเปลี่ยนตามประกาศ จึงควรบันทึกวันที่ตรวจและลิงก์ต้นทางไว้ทุกครั้ง เพื่อให้ทบทวนได้เมื่อมีการเปลี่ยนผู้รับผิดชอบ.
- ชื่อผู้ทำบัญชีที่รับผิดชอบกิจการของคุณ
- หลักฐานการขึ้นทะเบียนหรือสถานะที่ตรวจสอบได้
- ขอบเขตงาน เอกสารที่ต้องส่ง และผู้รับผิดชอบเมื่อข้อมูลไม่ครบ
หน้าที่ของเจ้าของกิจการยังมีอยู่
การแต่งตั้งผู้ทำบัญชีไม่ได้ทำให้เจ้าของหรือกรรมการพ้นจากหน้าที่ในการส่งมอบเอกสารและให้ข้อมูลที่ถูกต้อง กิจการควรเก็บหลักฐานการอนุมัติรายการ เอกสารต้นฉบับ และการสื่อสารสำคัญไว้เป็นระบบ
ถ้ากำลังเริ่มใช้บริการทำบัญชีรายเดือน ดู บริการทำบัญชีรายเดือน และตกลงตั้งแต่ต้นว่าใครทำหน้าที่รวบรวมเอกสาร ใครตรวจทาน และใครเป็นผู้ทำบัญชีตามกฎหมาย
เมื่อเปลี่ยนผู้ทำบัญชีควรส่งต่องานอย่างไร
ก่อนเปลี่ยนสำนักงาน ให้ขอรายการเอกสาร บัญชีแยกประเภท รายละเอียดภาษี และสถานะงานที่ค้างอยู่ พร้อมระบุวันสิ้นสุดความรับผิดชอบของผู้เดิมและวันเริ่มงานของผู้ใหม่ การส่งต่อที่มีหลักฐานช่วยให้ตรวจพบรายการที่ยังไม่บันทึกหรือการยื่นแบบที่ต้องติดตามได้เร็วขึ้น
รายละเอียดคุณสมบัติและการแจ้งข้อมูลอาจเปลี่ยนตามประกาศ จึงควรบันทึกวันที่ตรวจและลิงก์ต้นทางไว้ทุกครั้ง เพื่อให้ทบทวนได้เมื่อมีการเปลี่ยนผู้รับผิดชอบ.
วิธีตรวจผู้ทำบัญชีเมื่อจ้างสำนักงานบัญชี
ขอชื่อบุคคลที่สำนักงานมอบหมายให้รับผิดชอบบัญชีของกิจการ ไม่ใช่ขอเพียงชื่อบริษัท จากนั้นตรวจหลักฐานสถานะและคุณสมบัติผ่านช่องทางของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า โดยบันทึกวันที่ตรวจและเอกสารที่ได้รับไว้ในแฟ้มสัญญา
ถามต่อว่าหากบุคคลนั้นหยุดงาน ใครเป็นผู้รับช่วงต่อ มีขั้นตอนแจ้งเปลี่ยนหรือส่งมอบงานอย่างไร และใครเป็นผู้ตอบข้อซักถามตอนปิดงบ การตกลงเรื่องนี้ล่วงหน้าช่วยลดช่วงว่างที่กิจการไม่มีคนรับผิดชอบบัญชี.
- ชื่อผู้ทำบัญชีและช่วงเวลารับผิดชอบ
- หลักฐานการตรวจสถานะ
- แผนสำรองและขั้นตอนส่งต่องาน
เส้นแบ่งระหว่างคุณสมบัติผู้ทำบัญชีกับคุณภาพงาน
การมีคุณสมบัติตามเกณฑ์เป็นเงื่อนไขสำคัญ แต่ไม่ได้รับประกันว่ากระบวนการทำบัญชีของสำนักงานจะเหมาะกับธุรกิจทุกประเภท เจ้าของยังต้องประเมินความเข้าใจธุรกิจ ระบบตรวจเอกสาร การกระทบยอด และการสื่อสารรายการผิดปกติ
ตั้งตัวชี้วัดง่าย ๆ เช่น ส่งรายงานตรงเวลา มีรายการค้างชัดเจน อธิบายยอดได้ และเก็บหลักฐานค้นคืนได้ หากพบข้อผิดพลาดซ้ำ ให้ทำบันทึกแก้ไขและทบทวนผู้รับผิดชอบแทนการรอจนถึงวันยื่นงบ.
- ความรู้และประสบการณ์ตรงกับธุรกิจ
- ระบบควบคุมเอกสาร
- ช่องทางแก้ไขและทบทวนผลงาน
คำถามที่พบบ่อย
พนักงานบัญชีทุกคนเป็นผู้ทำบัญชีได้ไหม
ไม่ใช่ทุกคน ต้องตรวจว่าบุคคลนั้นมีคุณสมบัติและสถานะตามเกณฑ์ของผู้ทำบัญชีสำหรับกิจการนั้นหรือไม่ ชื่อเรียกตำแหน่งในบริษัทไม่ใช่หลักฐานแทนการตรวจสอบสถานะ
เจ้าของกิจการขอดูหลักฐานผู้ทำบัญชีจากสำนักงานได้ไหม
ควรขอชื่อและหลักฐานที่ตรวจสอบได้ก่อนตกลงจ้าง และตรวจต่อกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หากสำนักงานไม่ระบุผู้รับผิดชอบให้ชัด ควรถามขอบเขตความรับผิดชอบและเงื่อนไขในสัญญาเพิ่มเติม
ต้องตรวจ CPD ของผู้ทำบัญชีทุกปีหรือไม่
เงื่อนไข CPD และวิธีตรวจสถานะต้องยึดประกาศและระบบปัจจุบันของหน่วยงานที่กำกับดูแล ไม่ควรใช้จำนวนชั่วโมงจากบทความเก่าตัดสิน ให้ตรวจสอบกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและสภาวิชาชีพบัญชี
สำนักงานบัญชีไม่บอกชื่อผู้ทำบัญชี ควรทำอย่างไร
ควรขอให้ระบุชื่อผู้รับผิดชอบและขอบเขตงานเป็นลายลักษณ์อักษร เพราะเจ้าของกิจการต้องรู้ว่าใครดูแลข้อมูลและตรวจคุณสมบัติจากแหล่งทางการได้ หากยังไม่ชัด ควรชะลอการส่งมอบเอกสารสำคัญและสอบถาม DBD.
ผู้ทำบัญชีหนึ่งคนรับหลายบริษัทได้หรือไม่
อย่าตัดสินจากจำนวนบริษัทอย่างเดียว ต้องตรวจคุณสมบัติ เงื่อนไขการรับผิดชอบ และความสามารถในการทำงานให้ครบตามกำหนดของแต่ละกิจการ หากมีข้อสงสัยให้ตรวจหลักเกณฑ์ DBD ฉบับปัจจุบัน.
เจ้าของกิจการควรเก็บหลักฐานการตรวจผู้ทำบัญชีไว้นานเท่าไร
ควรเก็บหลักฐานการมอบหมาย การตรวจสถานะ สัญญา และการส่งต่องานไว้ตามนโยบายเอกสารของกิจการและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่ออธิบายว่าใครรับผิดชอบในแต่ละช่วงเวลา. ตรวจระยะเวลาเก็บรักษากับ DBD และกรมสรรพากรก่อนทำลาย.